ISO 27001-certificering is de toetsing van je ISMS door een geaccrediteerde certificerende instelling. Dat doet zo'n organisatie in twee fasen: eerst een gereedheidstoets, daarna een audit op de werking in de praktijk. Na een positief certificatiebesluit is het certificaat drie jaar geldig. We leggen je uit hoe dat proces verloopt.
"We willen ISO 27001." Die zin horen we vaak, meestal kort nadat een grote klant ernaar vroeg in bijvoorbeeld een aanbesteding. De vraag die er direct achteraan komt: hoe gaat dat dan eigenlijk? Wie komt er langs, wat wil die zien, en hoe lang duurt het voor je het certificaat hebt? Begin 2026 hebben we het met Normity zelf (opnieuw) doorlopen, samen met DEKRA. Daarnaast begeleiden we al jaren klanten door hetzelfde traject. Hieronder het hele verloop, van de keuze voor een certificerende instelling tot de hercertificering drie jaar (in principe) later. Met een paar handige tips uit de praktijk!
In het kort
Bij certificering zijn drie partijen betrokken, en het helpt om die uit elkaar te houden.
Jij bouwt het ISMS: het managementsysteem voor informatiebeveiliging waarmee je organisatie haar risico's beheerst. Wat dat precies is, lees je in wat is een ISMS? Daarbij kun je hulp krijgen van een adviseur, maar dat hoeft niet.
De certificerende instelling (vaak afgekort tot CI) toetst je ISMS tegen de norm en geeft het certificaat af. Denk aan DEKRA, DNV, Kiwa, LRQA, TÜV of Bureau Veritas. Belangrijk: een CI mag je niet adviseren (bij de externe audit). Ze mogen zeggen wat er mis is, niet hoe je het moet oplossen. Heeft een partij die aan de CI verbonden is je wel geadviseerd, dan moet er eerst twee jaar overheen gaan voordat die CI jou mag certificeren.
En dan is er de Raad voor Accreditatie, de RvA. Die kijkt naar de CI zelf. Is de instelling deskundig, onafhankelijk en werkt ze volgens de regels? Een certificaat van een geaccrediteerde CI herken je aan het RvA-logo en wordt internationaal erkend. Let hier echt op. Er zijn partijen die "certificaten" uitgeven zonder accreditatie, en die zijn bij een aanbesteding weinig waard.
Een CI kun je eigenlijk al vroeg benaderen. Je vraagt een offerte aan en geeft daarvoor je scope door: welke organisatieonderdelen, locaties en diensten vallen onder het certificaat. Ook het aantal mensen binnen die scope speelt mee, want daarop baseert de CI het aantal auditdagen. Die rekensom staat in ISO/IEC 27006-1, een norm speciaal voor certificerende instellingen. Kleinere organisaties komen meestal uit op een paar dagen voor de twee fasen samen. Een organisatie met meerdere locaties en een complex IT-landschap zit hoger. Niet schrikken van de prijs!
Voor je de audit inplant, moet je ISMS wel echt draaien. Dat betekent minimaal:
Die laatste drie worden vaak onderschat. Zonder interne audit en directiebeoordeling is je cyclus nooit rond geweest, en dat ziet een auditor direct. Plan ze dus ruim op tijd, en niet in de week voor fase 1.
Even terzijde: vanaf 31 oktober 2025 bestaat alleen nog ISO 27001:2022. Kom je een sjabloon tegen dat naar de versie uit 2013 verwijst, met 114 maatregelen in 14 hoofdstukken? Dan is het verouderd. In overstappen naar ISO 27001:2022 lees je wat er veranderd is.
De eerste audit is een soort gereedheidstoets. Ook wel fase 1-audit of stage 1-audit genoemd. De auditor kijkt vooral naar je documentatie en de opzet van je ISMS. Klopt de scope? Is de risicoanalyse volgens een vaste methode gedaan? Sluit de VvT aan op het risicobehandelplan? Is de interne audit uitgevoerd en heeft de directie een beoordeling gedaan?
Fase 1 is soms deels op afstand, soms zelfs helemaal. Maar vaak genoeg ook gewoon op locatie, het ligt aan de CI en de afspraken die je hebt gemaakt. Het resultaat is een rapport met punten die je voor fase 2 moet oppakken. Dat zijn nog geen afwijkingen in de zware zin, maar wel signalen die je serieus moet nemen. Wat in fase 1 blijft liggen, komt in fase 2 meestal terug als bevinding. Wel doen dus!
Tussen fase 1 en fase 2 zit doorgaans een paar weken tot een paar maanden. Gebruik die tijd. Het is de laatste kans om dingen recht te zetten zonder dat ze in je auditrapport belanden. Reken maar dat eventuele bevindingen uit fase 1 in fase 2 opnieuw worden beoordeeld!
In fase 2 gaat de auditor na of je doet wat je hebt opgeschreven. Dat gebeurt met interviews, steekproeven en het bekijken van bewijs. De auditor vraagt de systeembeheerder hoe toegangsrechten worden ingetrokken als iemand vertrekt, en wil dan ook de laatste drie vertrekkers zien. Vraagt een willekeurige medewerker wat die doet bij een phishingmail. Loopt even door het pand om te kijken of de clean-desk-afspraak meer is dan een poster.
En eerlijk is eerlijk, dit is het spannende deel. Ook bij ons. Je weet dat het op orde is, maar je weet niet welke vraag er komt. Wat helpt: het bewijs moet snel te vinden zijn. Niets voelt zo ongemakkelijk als een auditor die wacht terwijl jij door mappen op de gedeelde schijf klikt. En wees gerust: bijna iedereen heeft wel een paar bevindingen links en rechts. Zie het als leermomenten, niet als fouten.
Aan het eind van fase 2 volgt een slotgesprek waarin de auditor de bevindingen toelicht. Welke bevindingen het vaakst vallen, bespreken we uitgebreid in veelvoorkomende bevindingen bij een ISO-audit.
Na fase 2 krijg je het auditrapport. Heb je een of meer majors, dan krijg je nog geen certificaat. Je lost ze op, de CI controleert of de oplossing werkt, en pas daarna gaat het verder. Lukt dat niet binnen zes maanden na fase 2, dan moet fase 2 opnieuw. Voor minors lever je een plan van aanpak in. De termijnen daarvoor verschillen per instelling.
Dan komt een stap waar weinig mensen bij stilstaan: het certificatiebesluit. Dat neemt iemand binnen de CI die niet bij de audit betrokken was. Die beoordeelt het dossier en besluit of het certificaat wordt verleend. Daarna ontvang je het certificaat, met daarop de scope en de geldigheidsduur. Controleer die scope goed. Een te smalle scope is bij een klant die doorvraagt namelijk best pijnlijk.
Een ISO 27001-certificaat is drie jaar geldig. Je bent daarmee niet van de auditor af. Elk kalenderjaar komt de CI langs voor een surveillance-audit, de eerste uiterlijk twaalf maanden na het certificatiebesluit. Die audits zijn korter en kijken naar een deel van je ISMS. De verplichte onderdelen zoals interne audit, directiebeoordeling en de opvolging van eerdere bevindingen komen wel elk jaar aan bod.
In het derde jaar volgt de hercertificering. Die lijkt op fase 2, maar dan over de hele periode: is het ISMS de afgelopen drie jaar blijven werken en verbeteren? Die audit moet afgerond zijn voordat je oude certificaat verloopt. Plan hem dus niet op het laatste moment.
Wat wij in de praktijk zien: jaar één gaat meestal goed, want iedereen is nog scherp van de certificering. Jaar twee is het risicojaar. De projectgroep is ontbonden, de documenten zijn een jaar ouder en de interne audit schuift steeds een maandje op. Zorg ervoor dat je ISMS dan nog steeds vanzelf loopt, ook als niemand er bovenop zit.
Normity is sinds 19 januari 2026 ISO 27001-gecertificeerd, door DEKRA. Natuurlijk hebben we daarvoor ons eigen platform gebruikt. Documenten, belanghebbenden, risico's, maatregelen, vragenlijsten en verbeteringen: alles staat in Normity. We kennen het traject al jaren van de adviseurskant, maar het zelf doorlopen is toch net even anders. En we hebben er een paar verbeteringen aan ons product aan overgehouden.
Voor een certificeringstraject heb je vooral overzicht nodig. In Normity leg je je ISMS op één plek vast, en de onderdelen verwijzen naar elkaar:
Werk je ook met andere normen, zoals ISO 9001, NEN 7510 of de BIO? Dan koppel je één maatregel aan meerdere kaders en doe je het werk één keer. Meer over wat je van ISMS-software mag verwachten, lees je in ISMS-software voor ISO 27001.
Kortom: ISO 27001-certificering is een traject met een vaste volgorde. Je bouwt je ISMS, laat het een rondje draaien, en dan volgen fase 1, fase 2 en het certificatiebesluit. Daarna kom je in een ritme van drie jaar met elk jaar een audit. Niets geheimzinnigs aan.
Weet je nog niet waar je staat? Een nulmeting laat zien wat er al ligt en wat er nog moet gebeuren. Daarmee heb je ook meteen een realistisch beeld van hoe lang je traject gaat duren.
En mochten we je nieuwsgierig hebben gemaakt, dan hopen we natuurlijk wel dat je even contact met ons opneemt. We laten je graag in een demo zien hoe je een ISMS in Normity opzet.
De vragen die we het vaakst krijgen over ISO 27001-certificering, met korte en feitelijke antwoorden.
Een ISO 27001-certificaat is drie jaar geldig. In die periode vindt minstens één keer per kalenderjaar een surveillance-audit plaats, de eerste uiterlijk twaalf maanden na het certificatiebesluit. Voor het certificaat verloopt, doorloop je een hercertificeringsaudit.
In fase 1 beoordeelt de auditor of je klaar bent voor certificering: je scope, beleid, risicoanalyse, verklaring van toepasselijkheid, interne audit en directiebeoordeling. In fase 2 toetst de auditor of je managementsysteem in de praktijk werkt, met interviews, steekproeven en het bekijken van bewijs.
Nee. Een certificerende instelling mag geen advies geven over het managementsysteem dat ze certificeert. Heeft een partij die verbonden is aan de instelling je geadviseerd, dan moet er volgens ISO/IEC 17021-1 eerst twee jaar tussen zitten. Zo blijft het oordeel onafhankelijk.
Een geaccrediteerde certificerende instelling is zelf getoetst op deskundigheid en onafhankelijkheid, in Nederland door de Raad voor Accreditatie (RvA). Alleen een certificaat van zo'n instelling wordt internationaal erkend en geaccepteerd bij de meeste aanbestedingen. Niet-geaccrediteerde certificaten bestaan ook, maar hebben veel minder waarde.
De auditduur hangt vooral af van het aantal mensen dat binnen je scope werkt, aangevuld met factoren als het aantal locaties, de complexiteit van je IT en het risicoprofiel. Certificerende instellingen rekenen dit uit met de tabel in ISO/IEC 27006-1. Voor een kleine organisatie gaat het om een paar auditdagen voor fase 1 en fase 2 samen.
Nee. De overgangstermijn naar ISO 27001:2022 liep af op 31 oktober 2025. Certificaten op de versie uit 2013 zijn sindsdien verlopen of ingetrokken.