ISO 9001:2026 is de (langverwachte) herziening van de meest gebruikte kwaliteitsmanagementnorm ter wereld, gepland voor het najaar van 2026. De wijzigingen zijn evolutionair (niet revolutionair) maar raken concrete thema's als klimaatverandering, kwaliteitscultuur, ethiek en digitalisering. Gecertificeerde organisaties hebben tot september 2029 de tijd om hun systeem bij te werken.
Even bijpraten. Want ergens in de planning staat een datum die voor iedereen met een ISO 9001 certificaat relevant is: de verwachte publicatie van ISO 9001:2026. Niet meteen morgen, maar een stuk dichterbij dan je misschien denkt. En wie tijdig begrijpt wat er verandert, staat straks een stuk rustiger in de transitie dan degene die het pas in 2028 oppakt. In dit artikel leggen we je alvast uit wat er gaat veranderen, wanneer je actie moet ondernemen en wat je nú al kunt doen.
Ja en nee. De ISO 9001 is voor het laatste herzien in 2015. Dat is inmiddels ruim tien jaar geleden. In de wereld van normenkaders is dat overigens een eeuwigheid. In die tien jaar is er in de praktijk en in de wereld nogal wat veranderd: klimaatverandering staat op ieders agenda, digitalisering heeft vrijwel elk werkproces geraakt en het begrip "kwaliteitscultuur" krijgt steeds meer aandacht: ook bij bestuurders en ondernemers. Logisch dus dat de norm mee evolueert.
Maar goed nieuws: het is geen revolutie. De basisstructuur van de norm: met zijn tien clausules en de vertrouwde PDCA-cyclus (Plan-Do-Check-Act) blijft gewoon staan. Er worden geen normelementen geschrapt. Goed opgezette managementsystemen kunnen met relatief weinig aanpassingen over naar de nieuwe versie.
In augustus 2025 werd al het Draft International Standard (DIS) gepubliceerd. In december 2025 stemden de ISO-lidlanden in met het voorstel. Op dit moment wordt gewerkt aan het zogenaamde FDIS (Final Draft International Standard), waarna de definitieve publicatie volgt. Deze wordt verwacht in het najaar van 2026.
Er veranderen wel wat zaken in de norm. Nogmaals: niet een grote revolutie, maar wel relevante aanpassingen. Hieronder de vier belangrijkste wijzigingen die uit het DIS naar voren komen.
De koppeling tussen klimaatverandering en kwaliteitsmanagement klinkt misschien wat abstract, maar de redenering is simpel: de omgeving waarin jouw organisatie opereert, verandert door het klimaat. Dat heeft gevolgen voor je context, je risico's en je leveranciersketen. Vandaar dat klimaatverandering expliciet terug moet komen in je contextanalyse (clausule 4.1) en je analyse van belanghebbenden (clausule 4.2).
Praktisch betekent dit: documenteer of klimaatverandering relevant is voor jouw organisatie. Ook als je concludeert dat het niet relevant is, moet je die conclusie kunnen onderbouwen. Gewoon zeggen "niet van toepassing" is niet voldoende.
Dit is nieuw en eigenlijk een logische stap. ISO 9001:2026 verwacht van topmanagement dat zij niet alleen processen borgen, maar ook actief een kwaliteitscultuur bevorderen, inclusief ethisch gedrag. Met andere woorden: het gaat niet meer alleen over wat je doet, maar ook over hoe je het doet en welke waarden daarbij horen.
Concreet betekent dit dat je in je managementbeoordeling en interne communicatie aandacht gaat geven aan cultuur en ethiek. Niet als een checkboxje, maar als iets wat je écht laat leven in de organisatie. Denk aan: welk gedrag wil je zien? Hoe ga je om met fouten? Worden medewerkers aangemoedigd om verbeterpunten te melden?
Voor het eerst erkent ISO 9001 expliciet dat digitale processen: denk aan ERP-systemen, cloudplatformen, AI-toepassingen en analytics. Al deze processen zijn straks onderdeel van je kwaliteitsmanagementsysteem. Dat betekent dat je ook voor digitale processen moet nadenken over validatie, verificatie en beveiliging (cybersecurity).
Wie werkt met SaaS-toepassingen of AI-tools in zijn primaire proces, zal dit merken in de auditgesprekken. Een "we gebruiken gewoon een cloudoplossing" is geen antwoord meer; je moet kunnen aantonen dat je weet wat je gebruikt en dat je dat beheerst.
Dit is eigenlijk best bijzonder: ISO 9001:2026 krijgt voor het eerst een informatieve Annex A van zo'n vijftien pagina's. Hierin staat begeleiding bij de interpretatie van de norm, van clausule 4 tot en met 10. Informatief betekent dat een auditor je er niet op mag afrekenen, maar het geeft wel richting aan hoe de norm bedoeld is. Voor iedereen die zelf implementeert: of die een managementsysteem beheert is dat een welkome aanvulling. Die Annex is er met andere woorden voor jou.
Gelukkig is er geen haast geboden. Maar "geen haast" is iets anders dan "niks doen". Hier even de tijdlijn op een rij:
Je hebt dus ruim drie jaar na publicatie om te migreren. Maar wie het nu oppakt, kan het rustig en doordacht doen. Wie wacht tot 2028, doet het onder tijdsdruk: en dat is een situatie die we bij audits liever niet zien.
De definitieve norm is nog niet gepubliceerd, maar op basis van het DIS zijn de hoofdlijnen al voldoende duidelijk om concreet aan de slag te gaan:
We volgen de ontwikkelingen rondom ISO 9001:2026. Zodra de definitieve norm beschikbaar is, zorgen we ervoor dat Normity aansluit op de nieuwe eisen: of het nu gaat om de structuur van je managementsysteem, de koppeling met normelementen, of de ondersteuning bij je contextanalyse en risicobeheersing.
Mochten we je nieuwsgierig hebben gemaakt, of heb je vragen over wat de nieuwe norm voor jouw organisatie concreet betekent neem dan gerust contact met ons op. We denken graag mee.
De vragen die we het vaakst krijgen over ISO 9001:2026, met korte en feitelijke antwoorden.
Nee. Na publicatie van ISO 9001:2026 (verwacht najaar 2026) start er een transitieperiode van drie jaar. Jouw bestaande ISO 9001:2015 certificaat blijft geldig tot september 2029. Daarna is migratie naar de nieuwe versie verplicht en worden 2015-certificaten niet langer erkend.
De basisstructuur blijft intact: geen normelementen worden geschrapt. De belangrijkste toevoegingen zitten in kwaliteitscultuur en ethiek (clausule 5.1.1), de expliciete erkenning van digitale processen en de volledig nieuwe informatieve Annex A met interpretatieguidance. Klimaatverandering in clausule 4.1 en 4.2 was al via de London Declaration toegevoegd aan de 2015-versie, maar wordt nu definitief verankerd.
Niet per se. Op basis van het gepubliceerde Draft International Standard (DIS) zijn de hoofdlijnen al helder. Je kunt nu al beginnen met je klimaatbeoordeling documenteren, digitale processen in kaart brengen en kwaliteitscultuur bespreekbaar maken binnen je directie. Dat bespaart straks tijd bij de formele transitie.
We volgen de ontwikkelingen nauwgezet. Zodra de definitieve norm gepubliceerd is, zorgen we dat Normity aansluit op de nieuwe structuur en eisen: van contextanalyse tot risicobeheersing en managementbeoordeling. Heb je alvast vragen? Neem gerust contact met ons op via contact.cfm.
In de meeste gevallen volstaat een transitieaudit — geen volledig hercertificeringstraject. Jouw certificerende instelling (bijv. DNV, TÜV of Lloyd's) zal tijdens een reguliere surveillance- of hercertificeringsaudit de aanpassingen toetsen. Informeer bij jouw instelling hoe zij de transitie gaan organiseren; niet elke instelling werkt op dezelfde manier.
Annex A is een informatieve bijlage van circa vijftien pagina's die voor het eerst wordt toegevoegd aan ISO 9001. Hierin staat begeleiding bij de interpretatie van de norm, van clausule 4 tot en met 10. Informatief betekent dat een auditor je er niet op mag afrekenen. Het is geen normatieve eis. Maar het geeft wél richting aan hoe de norm bedoeld is, wat handig is bij implementatie en interne audits.
Auditoren zullen bij clausule 5.1.1 niet alleen vragen naar documenten, maar ook naar hoe kwaliteitscultuur écht wordt beleefd in de organisatie. Denk aan: hoe communiceert het management over kwaliteit, hoe worden verbeterpunten opgepakt en hoe gaat de organisatie om met fouten? Een mooi beleidsdocument is een start, maar geen bewijs. Zorg dat je concrete voorbeelden kunt geven.
Ja, de norm is van toepassing op organisaties van elke omvang en in elke sector. De nieuwe eisen (klimaatbeoordeling, kwaliteitscultuur, digitale processen) zijn niet per definitie bewerkelijk voor kleinere organisaties. Je past de scope aan op wat relevant is voor jouw context. Een MKB-bedrijf hoeft dus niet ineens een uitgebreid klimaatrapport te schrijven; een beknopte, onderbouwde beoordeling is voldoende.